Hiện Tượng Mái Tôn Kêu Là Gì?

Nhiều gia đình và chủ nhà xưởng gặp phải tình trạng mái tôn phát ra tiếng kêu lộp bộp, răng rắc hoặc tiếng rít nhẹ vào những thời điểm nhất định trong ngày, đặc biệt là buổi trưa nắng gắt hoặc khi có gió mạnh. Âm thanh này tuy không nguy hiểm ngay lập tức nhưng gây khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt, đặc biệt với nhà ở gần mái tôn hoặc nhà xưởng có công nhân làm việc ngay bên dưới.

Tiếng kêu này thường không phải ngẫu nhiên mà xuất phát từ những nguyên nhân kỹ thuật cụ thể, phần lớn liên quan đến hiện tượng giãn nở nhiệt của kim loại. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn khắc phục đúng cách, tránh mất thời gian và chi phí sửa chữa không cần thiết.

Những Nguyên Nhân Chính Gây Ra Tiếng Kêu

1. Giãn Nở Nhiệt Của Tấm Tôn

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Kim loại có đặc tính giãn nở khi gặp nhiệt độ cao và co lại khi nhiệt độ giảm. Vào buổi trưa nắng gắt, tấm tôn hấp thụ nhiệt và giãn nở, còn vào buổi tối hoặc khi có mưa, nhiệt độ giảm khiến tôn co lại. Quá trình giãn nở và co lại liên tục này tạo ra ma sát giữa tấm tôn với vít bắn, với xà gồ hoặc với các tấm tôn liền kề, sinh ra tiếng kêu răng rắc mà nhiều người thường nghe thấy vào giữa trưa hoặc đầu giờ chiều khi nhiệt độ mái đang tăng nhanh nhất.

2. Vít Bắn Tôn Bị Lỏng

Sau một thời gian sử dụng, vít bắn tôn có thể bị lỏng dần do quá trình giãn nở nhiệt lặp đi lặp lại nhiều lần, hoặc do ron cao su đi kèm vít đã bị chai cứng, mất độ đàn hồi. Khi vít lỏng, tấm tôn không còn được cố định chắc chắn vào khung xà gồ, dễ rung lắc và phát ra tiếng kêu mỗi khi có gió thổi qua hoặc khi tôn giãn nở vì nhiệt.

3. Khoảng Cách Xà Gồ Không Phù Hợp

Nếu khoảng cách giữa các thanh xà gồ đỡ mái quá xa so với tiêu chuẩn, tấm tôn sẽ không được nâng đỡ đều, dễ bị võng nhẹ ở giữa nhịp. Khi có gió thổi qua hoặc khi tôn giãn nở, phần tôn bị võng này rung động mạnh hơn bình thường, tạo ra tiếng kêu lớn hơn so với khu vực được nâng đỡ tốt.

4. Tôn Bị Cong Vênh Do Sử Dụng Lâu Năm

Mái tôn sử dụng nhiều năm, đặc biệt là loại tôn mỏng, dễ bị cong vênh nhẹ sau thời gian dài chịu tác động của nắng mưa và giãn nở nhiệt liên tục. Khi bề mặt tôn không còn phẳng như ban đầu, các điểm cong vênh này dễ va chạm với vít hoặc với tấm tôn bên cạnh, gây ra tiếng kêu rõ rệt hơn so với mái tôn còn mới.

5. Gió Lùa Qua Khe Hở Mối Nối

Nếu các mối nối giữa những tấm tôn không được ghép khít, gió mạnh thổi qua có thể lùa vào các khe hở này, tạo ra tiếng rít hoặc tiếng vù vù đặc trưng, khác với tiếng kêu do giãn nở nhiệt. Hiện tượng này thường rõ hơn vào những ngày có gió lớn, đặc biệt vào mùa mưa bão.

Cách Khắc Phục Mái Tôn Bị Kêu

1. Siết Lại Vít Và Thay Ron Cao Su

Kiểm tra toàn bộ vít bắn tôn trên mái, siết chặt lại những vít bị lỏng và thay mới ron cao su đã chai cứng hoặc rách. Đây là cách khắc phục đơn giản, chi phí thấp nhưng giải quyết được phần lớn nguyên nhân gây tiếng kêu do vít lỏng, đặc biệt hiệu quả với mái tôn đã sử dụng trên 3 năm.

2. Dùng Vít Có Đầu Giãn Nở Hoặc Lỗ Bắn Vít Rộng Hơn

Với mái tôn mới thi công hoặc khi thay vít, nên sử dụng loại vít chuyên dụng có thiết kế cho phép tấm tôn giãn nở một khoảng nhỏ mà không bị kẹt cứng vào vít. Cách này giúp giảm ma sát giữa tôn và vít khi nhiệt độ thay đổi, hạn chế tiếng kêu phát sinh do giãn nở.

3. Bổ Sung Xà Gồ Hoặc Điều Chỉnh Khoảng Cách

Nếu khoảng cách xà gồ quá xa khiến tôn bị võng, nên gia cố thêm xà gồ ở những vị trí này để tăng độ nâng đỡ, giảm rung động khi có gió hoặc khi tôn giãn nở. Việc này cần thợ có kinh nghiệm khảo sát và tính toán lại kết cấu trước khi thi công.

4. Lắp Đệm Cao Su Hoặc Xốp Giữa Tôn Và Xà Gồ

Lắp thêm lớp đệm cao su hoặc xốp mỏng giữa tấm tôn và xà gồ giúp giảm ma sát trực tiếp giữa hai bề mặt kim loại khi tôn giãn nở, đồng thời có tác dụng giảm rung động, từ đó hạn chế đáng kể tiếng kêu phát sinh.

5. Xử Lý Lại Mối Nối Bị Hở

Với các mối nối giữa tấm tôn bị hở gây tiếng rít khi có gió, cần bơm keo silicone chuyên dụng hoặc điều chỉnh lại khóa liên kết giữa các tấm để đảm bảo kín khít, vừa giảm tiếng ồn vừa ngăn nước mưa thấm qua các khe hở này.

6. Cân Nhắc Thay Tôn Nếu Đã Cong Vênh Nặng

Nếu tấm tôn đã cong vênh nặng do sử dụng lâu năm, các biện pháp sửa chữa cục bộ thường chỉ giảm được phần nào tiếng kêu chứ không xử lý triệt để. Trong trường hợp này, nên cân nhắc thay mới những tấm tôn bị cong vênh nặng nhất để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Quy Trình Kiểm Tra Và Xử Lý Mái Tôn Bị Kêu

Để xử lý dứt điểm tình trạng mái tôn bị kêu, nên thực hiện theo quy trình kiểm tra và khắc phục có hệ thống như sau.

Bước 1 – Xác định thời điểm và vị trí phát ra tiếng kêu: ghi nhận tiếng kêu xuất hiện vào lúc nào trong ngày, ở khu vực nào trên mái để khoanh vùng nguyên nhân chính xác hơn.

Bước 2 – Kiểm tra toàn bộ hệ thống vít bắn tôn: lên mái kiểm tra từng vị trí vít, đánh dấu những vít bị lỏng hoặc ron đã chai cứng cần thay mới.

Bước 3 – Kiểm tra độ võng và khoảng cách xà gồ: quan sát các khu vực tôn có dấu hiệu võng nhẹ để xác định có cần gia cố thêm xà gồ hay không.

Bước 4 – Xử lý theo từng nguyên nhân đã xác định: siết vít, thay ron, gia cố xà gồ, xử lý mối nối tùy theo nguyên nhân cụ thể tìm được ở các bước trên.

Bước 5 – Kiểm tra lại sau khi xử lý: theo dõi trong vài ngày nắng và có gió để đánh giá hiệu quả khắc phục, đảm bảo tiếng kêu đã giảm hoặc hết hẳn.

Bảng Giá Tham Khảo

Giá chỉ mang tính tham khảo, thay đổi tùy theo diện tích và mức độ hư hỏng thực tế.

Khi Nào Cần Gọi Thợ Kiểm Tra Ngay?

Một số trường hợp nên gọi thợ kiểm tra sớm thay vì tự xử lý tại nhà, để tránh hư hỏng nặng hơn hoặc mất an toàn.

• Tiếng kêu ngày càng lớn và xuất hiện thường xuyên hơn theo thời gian.
• Kèm theo dấu hiệu dột nước hoặc ánh sáng lọt qua khe mái.
• Mái đã sử dụng trên 8 năm mà chưa từng được kiểm tra tổng thể.
• Tiếng kêu xuất hiện đột ngột sau một đợt gió lớn hoặc mưa bão.

Câu Hỏi Thường Gặp